Selecteer een pagina

Nieuwsbrief 8 (2021)

22 jul, 2021
Ontwerpbestemmingsplan Klooster Sint-Agnetenberg

Download nieuwsbrief #8 (PDF) >

Ontwerpbestemmingsplan Klooster Sint-Agnetenberg

De huidige eigenaren van het voormalige klooster Sint-Agnetenberg van de Liefdezusters van het Kostbaar Bloed in de Plakstraat willen er woningen realiseren. Daarvoor moet wel de bestemming worden gewijzigd en daarom is er een aangepast bestemmingsplan in procedure gebracht.

Omdat wij het absoluut niet eens zijn dat de kloosterkapel een privéwoning wordt, heeft onze stichting samen met de Vereniging Sittards Verleden en de Federatie Historie Sittard-Geleen-Born een zogenaamde “zienswijze” op het “Ontwerp Bestemmingsplan Klooster Sint-Agnetenberg” ingediend. Om die uitgebreide zienswijze voor een breder publiek begrijpelijker te maken heeft Frank Hage, jurist en bestuurslid van onze stichting, onderstaande samenvatting gemaakt:

Ontwerpbestemmingsplan Klooster Sint-Agnetenberg

met dank aan de website “Kerkgebouwen in Limburg”

 

De plannen ter plaatse van de niet-monumentale uitbreiding uit 1965 langs de Plakstraat en de plannen voor woningen in de kloostervleugels rond de pandhof zijn prima.

Echter, het plan voor de kloosterkapel is heel slecht. Dit is het meest waardevolle deel van het kloostercomplex en juist hier worden de cultuurhistorische waarden ernstig geweld aangedaan.

Toekomstige generaties zullen ons deze ernstige aantasting van de kloosterkapel niet vergeven. Daarom moet de Gemeenteraad het ontwerpbestemmingsplan m.b.t. de kloosterkapel afwijzen.

Kloosterkapel is heel bijzonder

De kloosterkapel en haar interieur is een Rijksbeschermd monument. Het laat-barokke interieur is helemaal origineel en gaaf en dateert uit de periode vóór de Franse Tijd. Dat maakt het interieur uiterst zeldzaam en kostbaar. Helemaal bijzonder is de verwantschap tussen de St. Michielskerk op de Markt (van de paters dominicanen) en de kloosterkapel (van de zusters dominicanessen). Beide interieurs zijn door de eeuwen ongeschonden bewaard gebleven. Het feit dat zij op slechts 200 meter afstand van elkaar liggen, maakt de combinatie van deze twee barokke kerken werkelijk uniek in Nederland. Daar moeten we heel trots en zuinig op zijn! Het gaat niet alleen om de losse interieur-elementen, maar met name ook om de totale belevingswaarde van het kostbare interieur. Deskundigen onderschrijven dan ook dat de kloosterkapel een heel hoge waarde heeft. Maar het ontwerpbestemmingsplan houdt hier helemaal geen rekening mee.

met dank aan de Rijksdienst voor de Monumentenzorg

Tekortkomingen in ontwerpbestemmingsplan

  • Het bestemmingsplan biedt geen maatwerk; het is gewoon een simpele standaardtekst. Dat kan misschien bij een nieuwbouwwoning, maar niet bij een zeldzaam monument. Dan is maatwerk geboden. Het plan bevat geen enkele bepaling die het interieur van de kloosterkapel beschermt. De Gemeente denkt dat het interieur voldoende is beschermd via andere wetten. Dat is niet waar. Het ensemble als geheel en de ruimtelijke belevingswaarde daarvan zijn niet beschermd. En juist deze zijn in de kloosterkapel toonaangevend. Extra bescherming in het bestemmingsplan is dus noodzakelijk.
  • Het ontwerpbestemmingsplan is bedoeld om van de kloosterkapel een privéwoning voor alleen de eigenaar te maken. Daarvoor is een ingrijpende verbouwing nodig waardoor interieurelementen zullen worden vernield en de ruimtelijke beleving voorgoed onmogelijk wordt gemaakt. Een woonbestemming is dus zeer schadelijk voor de aanwezige monumentale waarden.
  • Door de bestemmingswijziging zal de kloosterkapel voorgoed ontoegankelijk zijn voor het publiek. Wij vinden dat dit bijzondere erfgoed gewoon toegankelijk moet zijn voor de inwoners van Sittard-Geleen en voor alle toeristen die onze stad bezoeken. Daarom moet de kapel een maatschappelijke bestemming houden met een brede publieke functie. De door de Gemeente geplande bestemmingswijziging maakt het interieur voorgoed onzichtbaar.
  • De Gemeente heeft geen goede redenen voor een bestemmingswijziging. Er is geen enkel onderzoek gedaan waaruit blijkt dat een bestemmingswijziging nodig zou zijn. De Gemeente heeft nooit de mogelijkheden tot herontwikkeling onderzocht. De Gemeente heeft geen enkele poging gedaan om de ruimtelijke beleving van het interieur voor een breed publiek te behouden. Dat getuigt van gemakzucht. Een verbouwing tot privéwoning is in elk geval de slechtst denkbare oplossing.
  • De Gemeente is verplicht om in het bestemmingsplan een beschrijving te geven van de wijze waarop met de aanwezige historische waarden en monumenten rekening is gehouden. Dat is echter niet gebeurd. De Gemeente heeft dus geen merkbare aandacht besteed aan de monumentale waarde van de kapel. Dat is onbegrijpelijk voor zo’n uniek monument.
  • De zijgevel (zichtbaar vanaf de stadswal) dateert uit de 17de eeuw en is nog helemaal gaaf. Deze zijgevel is niet extra beschermd. Intussen geeft de Gemeente wel extra bescherming aan een gevel uit 1965. Ook dat is onbegrijpelijk.
  • De Cultuurhistorische Waardenkaart speelt een belangrijke rol bij de bescherming van het erfgoed in onze stad. De Waardenkaart heeft dan ook veel waardering gekregen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De Gemeente heeft deze Waardenkaart echter niet van toepassing verklaard in het ontwerpbestemmingsplan. Ook daarom is de bescherming van dit erfgoed niet goed geregeld.
  • Bovendien heeft de Gemeente geen advies gevraagd aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en ook niet aan de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK). Dit heeft tot gevolg dat de kwaliteit van het ontwerpbestemmingsplan beneden de maat is.

Deze argumenten zijn uitvoerig uitgewerkt in onze officieel ingediende gezamenlijke zienswijze op het ontwerpbestemmingsplan.

Conclusie

Samenvattend dringen wij erop aan dat de kloosterkapel van Sint-Agnetenberg geen woonbestem-ming voor de eigenaar krijgt, maar een zodanig brede bestemming dat de monumentale waarden van zowel het exterieur als van het interieur behouden blijven én ook toegankelijk voor het publiek.

Wij willen geen vertraging voor de rest van het plan. Daarom moet het bestemmingsplan voor de kapel apart worden behandeld. Op die manier komt de voortgang van de rest van het plan niet in gevaar.

Ook willen we een veel betere bescherming van de ruimtelijke belevingswaarde en van de ensemblewaarde van het waardevolle en uiterst zeldzame interieur van de kloosterkapel. Wanneer dat niet gebeurt, dreigt onherstelbare aantasting. In Sittard is al genoeg gesloopt. Wanneer de stad aantrekkelijk wil zijn voor inwoners en toeristen, zullen juist de meest bijzondere monumenten in ere moeten worden gehouden.

Stichting Jacob Kritzraedt
Vereniging Sittards Verleden
Federatie Historie Sittard-Geleen-Born

Voor wie de hele zienswijze wil lezen: stuur een mailtje naar secretariaat@stichtingjacobkritzraedt.nl.

Lees meer nieuws

Nieuwsbrief 7 (2021)

Nieuwsbrief 7 (2021)

De lente komt maar moeizaam op gang. Als ik dit opschrijf lijkt het eerder herfst dan lente en ook de temperatuur blijft ver achter bij wat we normaal mogen verwachten. Volgende week wordt beter weer voorspeld door de weerman op de radio. Hoop doet leven.

Lees meer
Nieuwsbrief 6 (2020)

Nieuwsbrief 6 (2020)

Wie had een jaar geleden kunnen vermoeden wat voor een jaar we tegemoet zouden gaan? Op 1 januari wensten we iedereen een Gelukkig en Gezond Nieuwjaar. Dit doen we elk jaar. Dat lijkt zo vanzelfsprekend. Maar 2020 is een jaar geworden waarin alle vanzelfsprekende zaken in ons leven op de kop werden gezet.

Lees meer
Nieuwsbrief 5 (2020)

Nieuwsbrief 5 (2020)

Na het succes van de Vriendendag 2019 zijn we met enthousiasme gestart met de organisatie van de Vriendendag 2020 waarbij wij u, net als het vorig jaar, wilden bijpraten over de actualiteiten en over de ontwikkelingen binnen de Stichting Jacob Kritzraedt, met name alle zaken waarmee de stichting het afgelopen jaar bezig is geweest.

Lees meer